نسخه شورایاریها، در هیاهوی سیاست ورزی شورای پنجم، پیچیده شده است. جایی که در اولین گمانه زنی ها خبری از شور و حال مردم برای شرکت در انتخابات شورایاری ها نبود و این را می توان ازتذکر محمدسالاری، عضو شورای شهر تهران در صحن علنی این نهاد دریافت. سالاری از شورای شهر درخواست کرد موعد ثبت نام داوطلبان حضور در شورایاری تمدید شود. ایچون از شواهد برمی آمد که تعداد صندلی های خالی شورایاری در محلات تهران، بیشتر از تعداد ثبت نامی ها است.
البته شورایاری ها هیچ وقت آش دهانسوزی برای فعالان حوزه شهری نبوده است. از اواخر سال ۱۳۸۹ که اولین انتخابات شورایاری در محله جوانمرد قصاب (منطقه ۲۰) و پس از آن در محله حکیمیه (منطقه ۴) برگزار شد تا امروز که چندسال از آخرین انتخابات شورایاری ها می گذرد، آنها هرگز از سوی مدیریت شهری، جدی گرفته نشدند.
با وجود این، شورای دوره پنجم تهران مصوب کرد که تعداد اعضای شورایاری ها برای هر محله به ۹ شورایار افزایش یابد و آنطور که محمدرضا جوادی یگانه، رئیس ستاد اجرایی شورایاری ها گفته است، انتخابات شورایاری ها در ٣۵٢ محله در ۴ مرداد برگزارخواهد شد،یعنی حودد 10 روز دیگر. با یک حساب و کتاب ساده، می توان دریافت در شرایط فعلی، ۳۱۶۸ صندلی در شورایاری ها برای شیفتگان خدمت، قرار داده شده ولی آنطور که از شواهد بر می آید تا تعداد ثبت نام کنندگان با تعداد صندلی ها برابر است، یعنی عملا انتخاب از بین داوطلبان، معنایی ندارد.
نکته جالب توجه دیگر اینکه با توجه به غیرهمگن بودن ثبت نام در محلات مختلف، هنوز در بسیاری از محلات، رقابت وجود ندارد.
ثبت نام های زورکی و صندلی هایی که رقیب ندارد
به دلیل عدم استقبال مرم از از ثبت نام کاندایداتوری انتخابات شوریاری ها در موعد تعیین شده شورای شهر پنجم مجبور شد تا مهلت ثبت نام را تا نیمه تیرماه تمدید کند که شاید با تمدید مهلت ثبت نام داوطلبان، تعداد افراد ثبت نام کننده به اندازه صندلی های خالی مانده شورایاری ها برسد. تصمیمی که قطعا به روند برگزاری انتخابات پر آشوب این دوره شورایاری ها آسیب بیشتری خواهد زد.
اول اینکه با تمدید مهلت ثبت نام برای کاندیداها موعد تایید صلاحیت، تبلیغات و معرفی این اشخاص به سکنه محلات کمتر خواهد شد و در نتیجه باز هم انتخابات در ابتدای مردادماه، پرشور نخواهد بود، چون نمی توان پس از پایان مهلت ثبت نام در نیمه تیرماه، مراحل تایید صلاحیت، تبلیغات و تشکیل ائتلاف ۹ نفره در محلات را تنها در دو هفته شاهد بود مگر اینکه بپذیریم کل این بازی، نمایش بی رنگ و لعابی از دموکراسی محلی است که کسی آن را خیلی هم جدی نمی گیرد.
از طرف دیگر، در صورتی که روز انتخابات شورایاریها به تعویق بیفتد، احتمال اینکه شورای نگهبان یا وزارت کشور با برگزاری آن موافقت نکند، بسیار بالاست، زیرا با انتخابات آینده مجلس تداخل خواهد داشت و زمینه آشکاری برای تبلیغات پیش از موعد برای برخی نامزدها را رقم می زند.
پایین بودن میزان ثبت نام، دلایل متعددی می تواند داشته باشد که از آن جمله می توان به تبلیغات و اطلاع رسانی ضعیف، حذف لایه محله از ستاد اجرایی انتخابات، عدم به کارگیری و مشارکت نخبگان، بی توجهی به توصیه متخصصین، ثبت نام الکترونیک بدون آموزش شهروندان و.... اشاره نمود.
تا جایی که به جهت استقبال کم شهروندان برای کاندیدا شدن در انتخابات شورایاری ها، واحدهای مختلف شهرداری تهران، بخصوص ادارات زیر مجموعه معاونت امور اجتماعی و فرهنگی در سطح مناطق، تلاش کردند تا ساختارهای زیرمجموعهشان و کانون های مختلف را برای بالا بردن آمار تعداد ثبت نام شدگان، ترغیب به ثبت نام در سامانه انتخابات شورایاری نمایند.
موضوعی که فراهانی عضو دیگر شورای شهر تهران در توییتی آن را بیان کرد که کارمندان شهرداری می توانند در انتخابات شورایاری در منطقه ای غیر از منطقه محل کار خود نامزد شوند و درصورت انتخاب الزامی به استعفا از شغل خود ندارند. این امکان با توجه به مصوبه شورایشهر وجود دارد.
آفتابه و لگنی که خرج شام و ناهار هم نشد
هزینه های زیادی برای تبلیغات و اطلاع رسانی انتخابات شورایاری ها انجام شده است و در تبلیغات این دوره انتخابات شورایاری ها، اتفاقاتی روی داده است که به جای خود جای تامل دارد.
به جهت ذکر زمان دقیق ثبت نام در بنرهای اولیه، پس از تمدید زمان تا ۱۵ تیرماه، شهرداری تهران مجبور شد تمامی بنرها را تعویض کند که موجب هدر رفت منابع زیادی شد.
در متن بنرها، فقط زمان ثبت نام کاندیداها ذکر شده است، در صورتی که می شد تاریخ انتخابات هم در گوشه ای از بنر ذکر گردد و بنرها و تبلیغات، کارکردهای دوگانه ای داشته باشند تا کمی در هزینه ها صرفه جویی گردد.
متن بنرها، طوری نگاشته شده است که انگار همه شهروندان می دانند که دقیقا شورایاری چیست و فقط منتظر اعلام رسمی زمان انتخابات بوده اند. نکته مهم این است که شهروندان تهرانی هنوز نمی دانند در چه محله ای زندگی می کنند و مرز محله ها کجاست، چه برسد به شورایاری و روند انتخابات آن.
۲۰سال از عمر شورایاری ها می گذرد و در دوره های قبل هم تبلیغات شهری برای انتخابات، انجام شده است، تجربه تبلیغات دوره های قبل، به جهت کمبود_زمان و عدم حضور افراد دارای تجربه، نادیده گرفته شد و حاصل آن مشارکت پایین شهروندان بود.
تا جایی که یک عضو شورای شهر تهران، بی انگیزگی برای حضور در انتخابات شورایاری را ناشی از عوامل متعددی از جمله ضعف تبلیغات دانست. محمود میرلوحی با قبول ضعف تبلیغات و کافی نبودن آن گفت: ما مشارکت مردم در اداره شهر و محله را طلب می کنیم. دفعه قبل هم آرا کافی نبوده و کل شرکت کنندگان انتخابات قبل ۵۰۰ هزار نفر بوده است. امیدواریم این تعداد بالای یک میلیون برسد.
بعید به نظر می رسد در شرایط فعلی و با عملکردی که مدیریت شهری دوره جدید از خود نشان داده، بیش از یک میلیون نفر از شهروندان تهران حاضر شوند در انتخابات فرمایشی برای معرفی نهاد مسلوب الاختیار دیگری پای صندوق رای حاضر شوند.
دست خالی شورای پنجم در مدیریت شهری بیشتر رو شد
اتفاقاتی که در روند انتخابات شورایاری در حال رخ دادن است، از ماه ها پیش قابل پیش بینی بود. بطور مثال، موضوع پایین بودن مشارکت کاندیداها در انتخابات، با توجه به زمان محدود ثبت نام و عدم زمینه سازی مناسب و اطلاع رسانی کافی، بارها پیش بینی شده بود.
سوال اینجاست که آیا بسیج کردن مدیران محلات و مسئولین کانون ها برای افزایش تعداد کاندیداها، می توان توقع حضور کاندیداهای با انگیزه و با کیفیت را داشت؟ موضوعی که قطعا با ثبت نام کاندیداهای بی انگیزه، تعداد آراء را افزایش نخواهد داد.
با این روش مدیران اصلاحطلب در شهرداری در برنامه ریزی و اجرای روند انتخابات شورایاری ها، عملا در دوره پنجم انتخابات شورایاری ها هیچ توقعی نمی توان از این نهاد داشت و با حذف لایه محله که یک موضوع کلیدی در تمامی دوره ها به عنوان مهمترین لایه انتخابات شورایاری ها بوده بیشتر این امر خودش را نشان می دهد.
به نظر می رسد عدم تمایل مردم برای درگیر شدن در صحنه ای که اعضای شورای شهر چیده اند مشکلات اقتصاد کلان در کشور است که دل و دماغ مبارزه سیاسی و شوق خدمت در سطوح پایینی مانند شورایاری که عموما دستشان به جایی بند نیست و از آنها فقط در حد «سازمان رای» انتظار می رود، از بخش فعال جامعه، به خصوص جوانان و دانشجویان، گرفته است.
البته بیشتر عملکرد نامطلوب و نابسامان شورای شهر دوره پنجم تهران به این ماجرا دامن زده است. مسایلی مانند رها کردن امور شهر و چسبیدن به مبارزه انتخاباتی ۳ سال بعد از انتخابات، نمونه بارز این رویه است. مخفی کردن جلسات اصلی شورای شهر به بهانه «نشست هم اندیشی» و تصمیم گیری پشت درهای بسته جلسات غیرعلنی، جابجا کردن سریع شهرداران و رکوردشکنی در بی ثباتی مدیریت شهرداری و مسایلی از این دست، اعتماد عمومی را نسبت به عملکرد مدیریت شهری مخدوش کرده است.
شاید بتوان گفت مشکل پیش آمده برای محمدعلی نجفی و پرونده قتل منسوب به او، گرفتاری دیگری است که باعث می شود عملکرد شورای شهر تهران، با هاله ای از باندبازی، فامیل بازی و عزل و نصب های سیاسی همراه شود. در این دوره، دیگر حداقل خبری از افتتاح ایستگاه های مترو، اتوبان سازی و ابرپروژه های شهری نیست، چون شهرداری دوره کنونی برای احداث یک پل معمولی در محله گیشا (کوی نصر) با مشکلات متعدد دست و پنجه نرم می کند ولی برای هر محله، ۹ صندلی برای شورایاران کنار گذاشته است
منبع : راه دانا



